کلاهبرداری مثلثی یکی از روش‌های فریب در معاملات اینترنتی است که در آن کلاهبردار با سوءاستفاده از اعتماد خریدار و فروشنده، پول یا کالا را تصاحب می‌کند. در این شیوه، ممکن است خریدار هزینه کالا را پرداخت کند اما چیزی تحویل نگیرد یا فروشنده بدون اطلاع از هویت واقعی خریدار، کالای خود را به شخص کلاهبردار تحویل دهد. در چنین شرایطی، شناسایی فرد مسئول، جمع‌آوری مدارک و اقدام قانونی برای بازپس‌گیری مال اهمیت زیادی دارد.
اگر قربانی کلاهبرداری مثلثی شده‌اید یا می‌خواهید بدانید چگونه می‌توان این جرم را اثبات کرد، در این مقاله با مراحل شکایت، مدارک لازم، مجازات قانونی، مسئولیت خریدار و فروشنده و روش‌های پیشگیری آشنا می‌شوید. همچنین با بررسی نکات حقوقی توسط وکیل پایه یک دادگستری، مسیر پیگیری پرونده و مطالبه حقوق ازدست‌رفته را بهتر خواهید شناخت.
موسی الرضا میر وکیل پایه یک دادگستری
وکالت و مشاوره تخصصی در دعاوی کیفری
شماره تماس جهت تعیین وقت مشاوره
کلاهبرداری مثلثی چیست؟
کلاهبرداری مثلثی یکی از روش‌های فریب در معاملات اینترنتی است که در آن سه نفر شامل خریدار، فروشنده واقعی و کلاهبردار نقش دارند. در این شیوه، فرد کلاهبردار معمولاً آگهی فروش کالای شخص دیگری را در سایت‌هایی مانند دیوار یا شبکه‌های اجتماعی بازنشر می‌کند و با معرفی خود به‌عنوان فروشنده یا واسطه معامله، اعتماد خریدار را جلب می‌کند. هدف اصلی او تصاحب کالا یا وجه معامله بدون پرداخت هزینه واقعی آن است.
در رایج‌ترین روش کلاهبرداری مثلثی اینترنتی، مجرم شماره حساب فروشنده اصلی را در اختیار خریدار قرار می‌دهد تا مبلغ کالا مستقیماً به حساب فروشنده واریز شود. سپس با معرفی خود به‌عنوان خریدار یا نماینده او، کالا را تحویل می‌گیرد؛ درحالی‌که شخص پرداخت‌کننده از این موضوع بی‌اطلاع است. در نتیجه، خریدار پول خود را از دست می‌دهد و فروشنده نیز ممکن است با شکایت و مطالبه وجه از سوی پرداخت‌کننده مواجه شود.
از نظر حقوقی، کلاهبرداری مثلثی عنوان مجرمانه مستقلی در قوانین ایران ندارد و تشخیص جرم براساس شیوه فریب، نحوه تحصیل مال و مستندات پرونده انجام می‌شود. بسته به شرایط، ممکن است رفتار مرتکب با مقررات کلاهبرداری سنتی، ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیکی یا ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای انطباق داشته باشد. بنابراین، بررسی مدارک توسط بهترین وکیل کلاهبرداری در تهران می‌تواند به تعیین عنوان اتهامی مناسب، شناسایی مسئولیت طرفین و انتخاب مسیر قانونی مطالبه مال کمک کند.
مثال برای جرم کلاهبرداری مثلثی
برای روشن‌تر شدن مفهوم کلاهبرداری مثلثی فرض کنید شخصی در یک سایت آگهی، تلفن همراهی برای فروش منتشر کرده است. فرد کلاهبردار همان آگهی را کپی کرده و با قیمت کم‌تر منتشر کند.
بعد خریدار وجه کالا را طبق اطلاعاتی که از مجرم دریافت کرده به حساب فروشنده واقعی واریز می‌کند. سپس مجرم با ارسال فیش واریزی، کالا را از فروشنده تحویل می‌گیرد و هر دو طرف یعنی هم خریدار و هم فروشنده را فریب می‌دهد.
در مثالی دیگر، مجرم آگهی فروش کالایی را کپی کرده و با شماره تماس متفاوت درج می‌کند. خریدار مبلغی را به عنوان بیعانه به حساب فروشنده واقعی واریز می‌کند و مجرم پس از دریافت رسید پرداخت و تکمیل باقی‌مانده حساب، کالا را به نام خود تحویل می‌گیرد و جرم کلاهبرداری محقق می‌شود.
گاهی نیز کلاهبرداری مثلثی در بستر پیام‌رسان‌ها رخ می‌دهد. فرد کلاهبردار خود را واسطه معرفی می‌کند و با فریب خریدار و فروشنده از هر دو فیش و اطلاعات بانکی می‌گیرد. نتیجه این فرایند، انتقال غیرمجاز کالا یا وجه و وارد شدن خسارت مالی به هر دو طرف معامله است.
مجازات جرم کلاهبرداری مثلثی
مجازات کلاهبرداری مثلثی در قانون ایران به نحوه ارتکاب جرم، نوع اقدامات متقلبانه و عنوان اتهامی تعیین‌شده بستگی دارد. از آنجا که کلاهبرداری مثلثی عنوان مجرمانه مستقلی ندارد، نمی‌توان برای تمام پرونده‌های آن مجازات یکسانی تعیین کرد. در برخی موارد، رفتار مرتکب مشمول ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین جرم اختلاس، ارتشاء و کلاهبرداری می‌شود و در موارد دیگر، مقررات تجارت الکترونیکی یا جرایم رایانه‌ای قابلیت اعمال دارند.
مجازات کلاهبرداری مثلثی براساس عنوان مجرمانه به شرح زیر است:
| عنوان جرم و مستند قانونی | مجازات قانونی |
|---|---|
| کلاهبرداری عادی؛ ماده ۱ قانون تشدید مجازات | حبس از ۱ تا ۷ سال، جزای نقدی معادل مال اخذشده و رد اصل مال به صاحب آن |
| کلاهبرداری مشدد؛ ماده ۱ قانون تشدید مجازات | حبس از ۲ تا ۱۰ سال، جزای نقدی معادل مال اخذشده، رد مال و انفصال ابد از خدمات دولتی در موارد مقرر قانونی |
| کلاهبرداری موضوع ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیکی | حبس از ۱ تا ۳ سال، جزای نقدی معادل مال مأخوذه و رد مال به صاحب آن |
| کلاهبرداری رایانه‌ای؛ ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای (ماده ۷۴۱ تعزیرات) | حبس از ۱ تا ۵ سال یا جزای نقدی از ۱۶۵ میلیون تا ۸۲۵ میلیون ریال یا هر دو، به‌علاوه رد مال |
نکته مهم: صرف انجام معامله در اینترنت یا انتشار آگهی جعلی، به‌تنهایی برای اعمال مقررات کلاهبرداری رایانه‌ای کافی نیست. برای مثال، اگر مجرم با معرفی خود به‌عنوان فروشنده، خریدار را فریب دهد و کالا را تصاحب کند، ممکن است رفتار او با کلاهبرداری موضوع ماده ۱ قانون تشدید انطباق داشته باشد. اما در صورتی که تحصیل مال از طریق دست‌کاری غیرمجاز داده‌ها یا مداخله در عملکرد سامانه‌های رایانه‌ای انجام شود، امکان بررسی جرم موضوع ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای وجود دارد.
علاوه بر مجازات کیفری، استرداد مال در کلاهبرداری مثلثی از مهم‌ترین موضوعات پرونده است. دادگاه باید با بررسی مسیر انتقال وجه، هویت دریافت‌کننده کالا، نحوه وقوع فریب و حقوق اشخاص درگیر، درباره رد مال تصمیم بگیرد. همچنین مطابق اصلاح ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی در سال ۱۴۰۳، کلاهبرداری موضوع ماده ۱ قانون تشدید صرفاً به دلیل پایین بودن مبلغ مال، قابل گذشت محسوب نمی‌شود. امکان تخفیف یا تعلیق مجازات نیز تابع شرایط قانونی و تشخیص دادگاه است و صرف نداشتن سابقه کیفری، به معنای برخورداری قطعی از این امتیازات نخواهد بود.
شکایت از کلاهبرداری مثلثی
برای شکایت از کلاهبرداری مثلثی باید ابتدا مدارک مربوط به معامله، پرداخت وجه و ارتباط با طرف مقابل را جمع‌آوری کرده و سپس شکواییه خود را از طریق مراجع قضایی ثبت کنید. از آنجا که در این نوع کلاهبرداری معمولاً سه شخص در معامله دخالت دارند، شناسایی کلاهبردار اصلی و بررسی مسیر انتقال پول و کالا اهمیت ویژه‌ای دارد. مراحل قانونی پیگیری کلاهبرداری مثلثی به شرح زیر است:
- جمع‌آوری مدارک و شواهد کلاهبرداری: در نخستین مرحله، رسیدهای بانکی، شماره حساب مقصد، تصاویر آگهی، پیام‌های ردوبدل‌شده، شماره تماس طرفین و مدارک مربوط به تحویل کالا را جمع‌آوری کنید. اگر کلاهبردار از روش کلاهبرداری با فیش واریزی جعلی استفاده کرده است، رسید مشکوک را نیز نگه دارید و اطلاعات آن را با تراکنش واقعی حساب بانکی تطبیق دهید. از مکالمات و مدارک دیجیتال نسخه پشتیبان تهیه کنید.
- ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: برای آغاز پیگیری رسمی، شکواییه کلاهبرداری مثلثی را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا سایر روش‌های رسمی در دسترس ثبت کنید. در متن شکایت، زمان معامله، مبلغ پرداختی، مشخصات اشخاص، نحوه فریب و اطلاعات حساب بانکی را توضیح دهید. اگر هویت کلاهبردار مشخص نیست، امکان طرح شکایت علیه شخص ناشناس و درخواست شناسایی او وجود دارد.
- ارجاع شکایت به دادسرای صالح: پس از ثبت شکواییه، پرونده مطابق مقررات صلاحیت به مرجع قضایی ارجاع می‌شود. دادسرا با بررسی ادعای شاکی و مستندات موجود، تحقیقات مقدماتی را آغاز می‌کند. رسیدگی ممکن است در شعب تخصصی جرایم رایانه‌ای یا سایر شعب صالح انجام شود؛ زیرا صرف وقوع معامله در اینترنت به معنای رایانه‌ای بودن عنوان مجرمانه نیست.
- انجام تحقیقات تخصصی توسط پلیس فتا: در صورت صدور دستور قضایی، پلیس فتا به‌عنوان ضابط تخصصی وارد تحقیقات می‌شود. بررسی اصالت آگهی‌ها، اطلاعات حساب‌های کاربری، پیام‌ها، شماره تماس‌ها و سایر داده‌های قابل دستیابی از اقدامات احتمالی این مرحله است. همچنین استعلام‌های بانکی و بررسی مسیر انتقال وجه و نحوه تحویل کالا می‌تواند به شناسایی عامل اصلی کلاهبرداری کمک کند.
- درخواست توقیف اموال و پیگیری استرداد وجه: شاکی می‌تواند در صورت وجود دلایل کافی، با استناد به ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری، از بازپرس درخواست صدور قرار تأمین خواسته کند. این اقدام در شرایط قانونی می‌تواند برای جلوگیری از انتقال اموال متهم و حفظ امکان جبران خسارت مؤثر باشد. همچنین لازم است درخواست رد مال و در صورت لزوم مطالبه خسارات ناشی از جرم با رعایت تشریفات قانونی مطرح شود.
- تکمیل تحقیقات و تصمیم نهایی دادسرا: بازپرس پس از بررسی گزارش‌های فنی، استعلام‌های بانکی، اظهارات طرفین و سایر دلایل، درباره وجود دلایل کافی برای انتساب جرم تصمیم می‌گیرد. در صورت احراز شرایط قانونی، قرار جلب به دادرسی صادر می‌شود و پس از موافقت دادستان، کیفرخواست تنظیم خواهد شد. در غیر این صورت، ممکن است قرار منع تعقیب صادر شود که در موارد قانونی قابلیت اعتراض دارد.
- رسیدگی در دادگاه کیفری و صدور رأی: در مرحله دادگاه، قاضی با بررسی مدارک و دفاعیات، درباره تحقق جرم، مسئولیت متهم و مجازات قانونی تصمیم می‌گیرد. در صورت اثبات اتهام، حکم می‌تواند با توجه به عنوان مجرمانه شامل حبس، جزای نقدی و رد مال باشد. پس از صدور رأی نیز امکان اعتراض در موارد و مهلت‌های مقرر قانونی وجود دارد و در صورت قطعیت حکم، اجرای آن از طریق مرجع اجرای احکام پیگیری می‌شود.
مسئولیت فروشنده واقعی در کلاهبرداری مثلثی چیست؟
در کلاهبرداری مثلثی، فروشنده واقعی ممکن است بدون اطلاع از اقدامات مجرمانه، وجه کالا را از حساب شخصی دریافت کند که هیچ ارتباط مستقیمی با او نداشته است. اگر فروشنده با تصور اینکه پرداخت از سوی خریدار انجام شده، کالا را به کلاهبردار تحویل دهد، ممکن است پس از شکایت پرداخت‌کننده با اختلاف حقوقی مواجه شود.
مسئولیت کیفری فروشنده صرفاً با دریافت وجه یا تحویل کالا به شخص ثالث ثابت نمی‌شود؛ بلکه باید نقش او در وقوع جرم و وجود عناصر قانونی اتهام بررسی شود. چنانچه فروشنده از فریب بی‌اطلاع بوده و هیچ مشارکتی در اقدامات متقلبانه نداشته باشد، صرف دریافت وجه برای محکومیت کیفری او کافی نیست.
بااین‌حال، مسئولیت مدنی فروشنده موضوع جداگانه‌ای است و ممکن است حتی بدون اثبات سوءنیت کیفری مطرح شود. در چنین شرایطی، فروشنده باید مدارکی مانند آگهی اصلی، مکالمات، رسید بانکی و مستندات تحویل کالا را ارائه کند تا ارتباط واقعی طرفین و مبنای دریافت وجه مشخص شود. دادگاه با بررسی این دلایل و مقررات مربوط به استرداد وجوه، درباره مسئولیت احتمالی تصمیم می‌گیرد.
بیشتر بدانید: اثبات مانور متقلبانه در کلاهبرداری
جلوگیری از کلاهبرداری مثلثی
برای جلوگیری از کلاهبرداری مثلثی، مهم‌ترین اقدام این است که پیش از پرداخت وجه یا تحویل کالا، هویت طرف معامله، مالکیت حساب بانکی و مشخصات دریافت‌کننده کالا را بررسی کنید. در این شیوه از جرم کلاهبرداری، ممکن است پول واقعی به حساب فروشنده واریز شود، اما کالا به شخص کلاهبردار تحویل داده شود. بنابراین، تأیید واریز وجه به‌تنهایی برای اطمینان از صحت معامله کافی نیست. با رعایت نکات زیر می‌توانید احتمال گرفتار شدن در این نوع کلاهبرداری را کاهش دهید:
- تطبیق هویت خریدار با شخص پرداخت‌کننده: اگر فروشنده هستید، پیش از تحویل کالا بررسی کنید که پرداخت‌کننده وجه، خریدار واقعی و شخص تحویل‌گیرنده چه کسانی هستند. در صورت متفاوت بودن این اشخاص، علت را مستقیماً از طرفین جویا شوید و بدون اطمینان از ارتباط آن‌ها، معامله را نهایی نکنید.
- خودداری از واریز وجه به حساب اشخاص ناشناس: هنگام خرید اینترنتی، نام صاحب حساب را با مشخصات فروشنده تطبیق دهید. اگر فروشنده اصرار دارد مبلغ به حساب شخص ثالث واریز شود، پیش از پرداخت علت آن را بررسی کنید. این موضوع یکی از نشانه‌های هشدار در معاملات مشکوک است.
- استفاده از روش‌های پرداخت امن: برای خریدوفروش اینترنتی از امکانات پرداخت امن پلتفرم‌های معتبر استفاده کنید. در معاملات حضوری نیز بهتر است پرداخت و تحویل کالا با حضور و تأیید مستقیم طرفین انجام شود. توجه داشته باشید که رسید پرداخت، به‌تنهایی هویت پرداخت‌کننده یا مالک واقعی کالا را اثبات نمی‌کند.
- بررسی آگهی‌های تکراری و قیمت‌های غیرواقعی: کلاهبرداران گاهی تصاویر و توضیحات آگهی‌های واقعی را کپی کرده و کالا را با قیمتی پایین‌تر منتشر می‌کنند. پیش از معامله، تصاویر محصول، سابقه حساب کاربری، شماره تماس و قیمت کالا را بررسی کنید. پیشنهادهای غیرعادی و اصرار بر انجام سریع معامله می‌توانند نشانه خطر باشند.
- پرهیز از پرداخت بیعانه بدون احراز هویت: پیش از مشاهده کالا و اطمینان از هویت فروشنده، از پرداخت بیعانه خودداری کنید. اگر پرداخت ضروری است، مشخصات کالا، مبلغ، شرایط تحویل و اطلاعات طرف قرارداد را به‌صورت مکتوب ثبت کنید. پرداخت بیعانه به حساب شخص ثالث، بدون توضیح معتبر، ریسک معامله را افزایش می‌دهد.
- تحویل کالا فقط به شخص مورد تأیید: اگر خریدار اعلام کرد شخص دیگری برای دریافت کالا مراجعه می‌کند، صرف ارائه رسید بانکی یا پیام تأیید را کافی ندانید. هویت تحویل‌گیرنده و مجوز او را مستقیماً با خریدار واقعی بررسی کنید و مشخصات تحویل کالا را ثبت کنید.
- نگهداری مدارک و اطلاعات معامله: تصاویر آگهی، مکالمات، رسیدهای بانکی، مشخصات حساب مقصد و اطلاعات مربوط به ارسال یا تحویل کالا را ذخیره کنید. این مستندات در صورت وقوع کلاهبرداری مثلثی، برای پیگیری تراکنش‌ها، شناسایی افراد مرتبط و ارائه شکایت به مراجع قضایی اهمیت دارند.
پول کلاهبرداری مثلثی را چگونه و از چه کسی پس بگیریم؟
بازگرداندن پول در کلاهبرداری مثلثی به شناسایی شخص مسئول و بررسی نحوه انتقال وجه و تحویل کالا بستگی دارد. اگر خریدار مبلغ معامله را به حساب فروشنده واقعی واریز کرده اما کالا را شخص کلاهبردار تحویل گرفته باشد، باید مشخص شود وجه بر چه مبنایی دریافت شده، قرارداد میان چه اشخاصی شکل گرفته و چه کسی مسئول جبران زیان است.
برای پیگیری استرداد وجه، ابتدا باید رسید بانکی، مکالمات، مشخصات حساب مقصد و مدارک معامله جمع‌آوری شود. سپس شاکی می‌تواند ضمن طرح شکایت کیفری و درخواست شناسایی مرتکب، در صورت وجود شرایط قانونی، درخواست تأمین خواسته ارائه کند. همچنین با توجه به مواد ۳۰۱ تا ۳۰۳ قانون مدنی، اگر دریافت وجه بدون استحقاق قانونی احراز شود، امکان مطالبه آن از دریافت‌کننده وجود دارد.
نکته مهم: صرف واریز پول به حساب فروشنده واقعی، به معنای مسئولیت قطعی کیفری او نیست. از سوی دیگر، دریافت وجه نیز همیشه موجب رفع مسئولیت مدنی نمی‌شود. دادگاه با بررسی قراردادها، اسناد پرداخت، نحوه تحویل کالا و نقش اشخاص، درباره استحقاق دریافت وجه و مسئولیت استرداد آن تصمیم می‌گیرد.
بیشتر بدانید: جرم فیشینگ
نکات حقوقی کلاهبرداری مثلثی
بررسی نکات حقوقی کلاهبرداری مثلثی به درک بهتر ابعاد قانونی و فرآیند رسیدگی قضایی این جرم کمک می‌کند. این نکات شامل مسئولیت‌ها و آثار کیفری مرتبط با ارتکاب یا مشارکت در این جرم هستند. پس در ادامه مهم‌ترین نکات حقوقی پیرامون این جرم را مشاهده کنید:
- عنصر قانونی کلاهبرداری مثلثی ترکیبی از ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاص و کلاهبرداری، ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیک و ماده ۷۴۰ قانون جرایم رایانه‌ای است.
- عنصر مادی جرم شامل فریب هم‌زمان دو شخص و تحصیل مال از طریق حیله الکترونیکی است.
- عنصر روانی جرم کلاهبرداری مثلثی قصد بردن مال دیگری از طریق تقلب شناخته می‌شود. مرتکب آگاهانه در پی تحصیل مال یا وجهی است که حق قانونی او نیست و به غیرقانونی بودن اقدامش، آگاهی دارد.
- مسئولیت کیفری متوجه شخصی است که عمل فریب و برداشت مال را انجام داده است.
- فروشنده و خریدار در صورت بی‌احتیاطی مسئولیت مدنی ندارند؛ مگر در صورت تبانی.
- ادله دیجیتال مانند پیام‌ها و فیش‌های بانکی، نقش اصلی در اثبات جرم کلاهبرداری دارند.
- شروع به این جرم دیگر مجازات ندارد؛ مگر اقدامات عملی موجب ضرر شود.
- این جرم از نوع جرائم غیرقابل گذشت است؛ مگر در شرایط ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری.
- مرور زمان در جرم کلاهبرداری مثلثی تابع مقررات عمومی جرایم تعزیری است.
- در جرائم مشابه مانند فیشینگ، تفاوت در شیوه تحصیل مال است و نه در نتیجه مجرمانه.
سخن پایانی
در نهایت باید گفت که کلاهبرداری مثلثی یکی از پیچیده‌ترین جرائم مالی است که از ترکیب فریب الکترونیکی و نقض اعتماد شکل می‌گیرد. این جرم در ظاهر معامله‌ای مشروع به نظر می‌رسد، اما در واقع نتیجه حیله‌ای حساب‌شده برای تصاحب مال دیگران است.
در این محتوا ابعاد مختلف کلاهبرداری مثلثی از تعریف و مصادیق تا مجازات، نحوه شکایت و راه‌های پیشگیری بررسی شد. آخرین نکته اینکه به کاربران توصیه می‌شود پیش از انجام هر معامله اینترنتی، هویت طرف مقابل را احراز و از پرداخت وجه بدون اطمینان خودداری کنند.
سوالات متداول
آیا در کلاهبرداری مثلثی، فروشنده واقعی نیز مجرم محسوب می‌شود؟
خیر. فروشنده واقعی زمانی مجرم محسوب می‌شود که آگاهانه با کلاهبردار همکاری کرده باشد؛ در غیر این صورت، او خود بزه‌دیده است و حق دارد از طریق شکایت کیفری، رد مال یا جبران خسارت را مطالبه کند.
اگر مبلغ کلاهبرداری ناچیز باشد، آیا امکان تعلیق مجازات وجود دارد؟
بله. در صورتی که مرتکب سابقه کیفری مؤثر نداشته و مبلغ مال برده‌شده جزئی باشد، دادگاه می‌تواند با استناد به مواد تخفیف تعزیری، مجازات را تقلیل یا اجرای آن را تعلیق کند.
اگر جرم کلاهبرداری مثلثی در پلتفرم خارجی رخ دهد، چگونه پیگیری می‌شود؟
در این حالت، شکایت باید ابتدا در پلیس فتا ثبت شود. پلیس فتا با همکاری پلیس بین‌الملل اقدام به شناسایی سرور و هویت مجرم می‌کند.
آیا در کلاهبرداری مثلثی امکان بازگرداندن پول وجود دارد؟
بله. قربانی کلاهبرداری مثلثی می‌تواند با ارائه مدارک بانکی، پیام‌ها و مستندات معامله، درخواست پیگیری کیفری و استرداد وجه را مطرح کند. بازگشت پول به شناسایی مسئول، اثبات حق و امکان اجرای حکم بستگی دارد.
برای اثبات کلاهبرداری مثلثی چه مدارکی لازم است؟
رسید انتقال وجه، تصویر آگهی، مکالمات طرفین، شماره حساب، مشخصات تماس و اطلاعات مربوط به تحویل کالا از مهم‌ترین مدارک هستند. این مستندات به شناسایی کلاهبردار و بررسی نحوه وقوع جرم کمک می‌کنند.
