کلاهبرداری با ارسال پیامک چیست؟ + بررسی انواع، مجازات و نحوه شکایت

کلاهبرداری با ارسال پیامک و مجازات آن copy

کلاهبرداری با ارسال پیامک معمولاً با یک پیام ساده و ظاهراً معتبر آغاز می‌شود، اما یک کلیک اشتباه می‌تواند به سرقت اطلاعات بانکی یا از دست رفتن پول منجر شود. در این صفحه با رایج‌ترین شگردهای کلاهبرداری پیامکی، روش تشخیص پیامک جعلی و راه‌های پیگیری و شکایت آشنا می‌شوید.

اگر درگیر کلاهبرداری پیامکی شده‌اید یا نمی‌دانید برای پیگیری پرونده از کجا شروع کنید، مشورت با وکیل پایه یک دادگستری می‌تواند به بررسی دقیق‌تر شرایط و انتخاب مسیر قانونی مناسب برای پیگیری پرونده کمک کند.

موسی الرضا میر وکیل پایه یک دادگستری
وکالت و مشاوره تخصصی در دعاوی کیفری
شماره تماس جهت تعیین وقت مشاوره

جرم کلاهبرداری با ارسال پیامک

جرم کلاهبرداری با ارسال پیامک یکی از مصادیق جدید جرائم سایبری شناخته می‌شود که در سال‌های اخیر به دلیل گسترش استفاده از تلفن همراه و پیامک‌های تبلیغاتی یا اطلاع‌‌رسانی، افزایش یافته است؛ در حالی که پیامک باید به عنوان ابزاری برای تسهیل ارتباطات و اطلاع‌رسانی عمومی باشد.

همین ابزار به دست افراد سودجو به روشی برای ارتکاب جرائم مالی بدل شده و قربانیان زیادی دارد. در این نوع کلاهبرداری، فرد مجرم از طریق ارسال پیامک‌هایی با محتوای فریبنده، مانند قطع یارانه، برنده شدن در قرعه کشی یا دریافت کد تخفیف، اشخاص را به ارائه اطلاعات محرمانه و بانکی ترغیب می‌کند.

کلاهبرداری با ارسال پیامک از حیث حقوقی در زمره جرائم مبتنی بر فریب و اغفال اشخاص قرار دارد. در واقع عنصر اصلی این جرم استفاده از مانورهای متقلبانه از طریق پیامک است که منجر به فریب خوردن قربانی و انتقال اموال یا اطلاعات بانکی او به کلاهبردار می‌شود.

محتوای این پیامک‌ها می‌تواند به اشکال مختلفی ارائه شود؛ از جمله پیامک‌های جعلی با عنوان سامانه ثنا، پیامک‌های سازمان‌های دولتی یا شرکت‌های خدماتی و موارد مشابه. در صورت آگاهی عمومی و افزایش اطلاع نسبت به این پیام‌ها، دامنه ارتکاب چنین جرائمی به شکل چشم‌گیری کاهش می‌یابد.

قانون‌گذار در ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری، جرم کلاهبرداری را چنین تعریف کرده که هر کس از طریق حیله و تقلب دیگری را فریب دهد و از این روش مال او را ببرد، مرتکب کلاهبرداری شده است. بنابراین کلاهبرداری با ارسال پیامک همان 3 رکن اساسی، یعنی مانور متقلبانه، فریب خوردن بزه دیده و بردن مال دیگری را دارد. مجازات این جرم علاوه‌بر رد مال، حبس از یک تا ۷ سال و پرداخت جزای نقدی معادل مال تحصیل شده است.

بیشتر بدانید: جرم اختلاس چیست؟

انواع کلاهبرداری با ارسال پیامک

کلاهبرداری با ارسال پیامک در سال‌های اخیر تنوع بسیاری پیدا کرده و شیوه‌های مختلفی برای فریب اشخاص به کار گرفته می‌شود. یکی از رایج‌ترین این موارد، پیامک‌های جعلی منتسب به سامانه ثنا یا سایر مراجع رسمی است که در آن لینکی برای پرداخت هزینه ابلاغیه درج می‌شود.

در چنین حالتی مخاطب تصور می‌کند برای ادامه روند قضایی باید وجهی را واریز کند و همین امر فرصت سوءاستفاده مالی برای کلاهبرداران را فراهم می‌آورد. این روش به دلیل شباهت ظاهری پیامک به پیام‌های واقعی مراجع رسمی، بیشترین قربانیان را به همراه دارد.

کلاهبرداری پیامکی گاهی در قالب پیام‌های مرتبط با خدمات دولتی یا عمومی انجام می‌شود؛ برای مثال، پیامک‌های جعلی درباره قطع یا وصل یارانه، بدهی آب و برق یا وعده دریافت کد تخفیف و جوایز غیرواقعی. در صورت مواجهه با چنین مواردی، بررسی موضوع و دریافت راهنمایی از بهترین وکیل کلاهبرداری در تهران می‌تواند به شناخت مسیر قانونی مناسب برای پیگیری پرونده کمک کند.

در برخی موارد نیز لینک‌های بانکی جعلی در متن پیام درج می‌شود که ورود اطلاعات بانکی در آن، منجر به سرقت مستقیم موجودی حساب افراد خواهد شد. در ادامه مهم‌ترین انواع کلاهبرداری پیامکی را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

کلیک کنید: کلاهبرداری در خرید و فروش مسکن

پیامک‌های کلاهبرداری قوه قضاییه

یکی از شناخته‌شده‌ترین شیوه‌های کلاهبرداری پیامکی، ارسال پیام‌هایی با عنوان قوه قضاییه، سامانه ثنا، ابلاغیه یا ثبت شکایت است. در این روش، کلاهبردار با ایجاد یک پیام ظاهراً رسمی، مخاطب را به لینک جعلی و فیشینگ هدایت می‌کند تا اطلاعات بانکی یا شخصی او را به دست آورد.

معمولاً در متن پیام عباراتی مانند «شکایتی علیه شما ثبت شده است»، «ابلاغیه جدید برای شما صادر شد» یا «برای مشاهده جزئیات وارد لینک شوید» دیده می‌شود. لینک موجود در چنین پیام‌هایی می‌تواند کاربر را به یک صفحه جعلی هدایت کند و از او اطلاعات بانکی یا اطلاعات هویتی بخواهد. در برخی پرونده‌ها نیز لینک به دانلود برنامه‌ای آلوده منتهی شده است. پلیس فتا درباره استفاده از لینک‌های جعلی با عنوان ابلاغیه قضایی و سوءاستفاده از اطلاعات بانکی کاربران هشدار داده است.

  • مثال: در یکی از پرونده‌های اعلام‌شده در زنجان، کلاهبرداران با ارسال پیامک جعلی ثنا به شهروندان اعلام می‌کردند که علیه آنها شکایت شده و برای مشاهده ابلاغیه باید وارد لینک شوند. بررسی پلیس نشان داد که این شیوه برای هدایت افراد به سامانه جعلی و برداشت از حساب بانکی آنها استفاده می‌شده است.
  • مثال دیگر: در گزارش‌های پلیس، نمونه‌هایی از پیامک‌هایی با مضمون مشاهده شکواییه وجود داشته که پس از کلیک روی لینک، کاربر ابتدا با صفحه‌ای شبیه سامانه قضایی مواجه می‌شده و سپس برای مشاهده ابلاغیه یا ادامه فرایند به صفحه پرداخت هدایت می‌شده است. در برخی موارد نیز فایل یا برنامه‌ای با عنوان مرتبط با ابلاغیه برای دانلود ارائه شده که هدف آن آلوده‌کردن تلفن همراه بوده است.

برای بررسی ابلاغیه قضایی، نباید از لینک موجود در پیامک‌های ناشناس استفاده کرد و بهتر است فرد مستقیماً وارد سامانه رسمی خدمات قضایی شود. همچنین صرف وجود نام قوه قضاییه، لوگو یا عبارت «ثنا» در متن پیام، دلیل بر معتبر بودن آن نیست.

نکته: در تشخیص پیامک قضایی، صرفاً به شماره فرستنده اعتماد نکنید. مهم‌ترین معیار، مراجعه مستقیم به سامانه رسمی و بررسی ابلاغیه از مسیر معتبر است.

کلیک کنید: کلاهبرداری در فروش ماشین

پیامک‌ های کلاهبرداری ابلاغیه

یکی از زیرمجموعه‌های مهم کلاهبرداری پیامکی، پیامک‌های جعلی ابلاغیه است. کلاهبردار معمولاً با ایجاد حس فوریت، از مخاطب می‌خواهد برای مشاهده ابلاغیه یا شکواییه روی یک لینک کلیک کند.

در بعضی نمونه‌ها، پیامک با این مضمون طراحی می‌شود که «ابلاغیه جدید برای شما صادر شده» یا «برای مشاهده ابلاغیه قضایی وارد لینک زیر شوید». پس از ورود به صفحه جعلی، ممکن است از کاربر درخواست پرداخت مبلغی اندک یا وارد کردن اطلاعات کارت بانکی شود.

در نمونه‌های جدیدتر، روش کلاهبرداری فقط به سرقت اطلاعات بانکی محدود نیست. پلیس فتا درباره لینک‌هایی هشدار داده که پس از کلیک، کاربر را به سمت نصب برنامه‌ای ظاهراً مرتبط با ابلاغیه هدایت می‌کنند؛ در حالی که برنامه می‌تواند بدافزار باشد و زمینه دسترسی غیرمجاز به اطلاعات یا سوءاستفاده از تلفن همراه را فراهم کند.

مثال: در یک پرونده گزارش‌شده، پیامکی با مضمون مشاهده ابلاغیه قضایی برای افراد ارسال می‌شد و لینک موجود در پیام، آنها را به صفحه‌ای جعلی هدایت می‌کرد. هدف نهایی، دریافت اطلاعات کارت بانکی و برداشت غیرمجاز از حساب قربانیان بود.

مثال دیگر: در هشدارهای منتشرشده در سال ۱۴۰۵، پلیس فتا اعلام کرد که کلاهبرداران علاوه بر پیامک، از پیام‌رسان‌های داخلی نیز برای ارسال پیام‌هایی با مضمون «ثبت شکایت» و «ابلاغیه ثنا» استفاده می‌کنند و با ایجاد نگرانی، مخاطب را به کلیک روی لینک ترغیب می‌کنند.

بنابراین اگر پیامکی با عنوان ابلاغیه دریافت کردید، به جای کلیک روی لینک، موضوع را مستقیماً از سامانه رسمی خدمات قضایی بررسی کنید. پیامکی که از شما می‌خواهد برای مشاهده ابلاغیه وارد یک سایت ناشناس شوید یا اطلاعات بانکی خود را وارد کنید، باید مشکوک تلقی شود.

کلاهبرداری با ارسال پیامک‌های جعلی و فیشینگ (مانند پیامک‌های دروغین ابلاغیه ثنا، سهام عدالت یا ثبت‌نام یارانه) امروزه به یکی از رایج‌ترین جرایم سایبری تبدیل شده است که مالباختگان بسیاری را درگیر خود می‌کند. از آنجا که پیگیری این‌گونه پرونده‌های پیچیده رایانه‌ای نیازمند اقدام سریع در مسدودسازی حساب‌ها و تسلط بر فرآیندهای دادسرای جرایم رایانه‌ای و پلیس فتا است، دریافت مشاوره و همراهی بهترین وکیل کیفری در تهران می‌تواند شانس بازگرداندن وجه مسروقه و شناسایی مجرمان را به شکل چشمگیری افزایش دهد.

پیامک‌های کلاهبرداری ایرانسل و سایر اپراتورها

استفاده از نام اپراتورهای تلفن همراه نیز یکی دیگر از روش‌های کلاهبرداری پیامکی است. در این روش، پیامک ممکن است با موضوعاتی مانند دریافت هدیه، فعال‌سازی بسته اینترنت، برنده شدن در جشنواره، لغو یک سرویس یا دریافت تخفیف ارسال شود.

هدف کلاهبردار معمولاً هدایت مخاطب به یک سایت جعلی یا ترغیب او به ارائه اطلاعات محرمانه است. در برخی شیوه‌ها نیز از قربانی خواسته می‌شود کد پیامک‌شده را برای فرستنده ارسال کند؛ در حالی که این کد می‌تواند برای ورود یا فعال‌سازی یک حساب مورد استفاده قرار گیرد.

  • مثال: در یکی از پرونده‌های گزارش‌شده، کلاهبردار با استفاده از عنوان «برنده شدن در طرح هزاران لبخند همراه اول» قربانی را متقاعد کرده بود که جایزه‌ای به او تعلق گرفته است. این پرونده به کلاهبرداری ۱.۵ میلیارد ریالی از یک بازنشسته منجر شد.

بنابراین پیامکی که با نام ایرانسل، همراه اول یا هر اپراتور دیگری، کاربر را به وارد کردن اطلاعات بانکی، ارائه رمز یا کد فعال‌سازی وادار می‌کند، نباید بدون بررسی از طریق کانال‌های رسمی اپراتور مورد اعتماد قرار گیرد.

پیامک‌های کلاهبرداری با عنوان ثبت شکایت

در این شیوه، کلاهبردار به جای استفاده مستقیم از عبارت «ابلاغیه»، از موضوع ثبت شکایت برای ایجاد نگرانی استفاده می‌کند. برای مثال ممکن است در پیام نوشته شود: «شکواییه‌ای علیه شما ثبت شده است؛ برای مشاهده مشخصات شاکی و جزئیات شکایت وارد لینک شوید.»

این روش به دلیل حساسیت موضوعات قضایی می‌تواند مخاطب را بدون بررسی دقیق به سمت لینک هدایت کند. صفحه مقصد معمولاً ظاهری مشابه سایت‌های رسمی دارد و ممکن است برای مشاهده اطلاعات، پرداخت مبلغی جزئی یا تکمیل مشخصات فردی درخواست شود.

  • مثال: در یکی از شگردهای گزارش‌شده، پیامک به مخاطب اعلام می‌کرد که شخصی از او شکایت کرده و برای اطلاع از هویت شاکی باید لینک داخل پیام را باز کند. پلیس فتا این نوع لینک‌ها را از شگردهای مورد استفاده مجرمان سایبری معرفی کرده است.

در صورت دریافت چنین پیامکی، نباید برای شناسایی شاکی یا مشاهده جزئیات پرونده روی لینک پیام کلیک کرد. بررسی موضوع باید از طریق مسیرهای رسمی قضایی انجام شود.

بیشتر بدانید: کلاهبرداری با فیش واریزی جعلی

 

پیامک‌های کلاهبرداری با وعده گنج و دفینه

وعده پیدا کردن گنج، دفینه یا اشیای عتیقه یکی دیگر از شگردهای قدیمی کلاهبرداری پیامکی است که با وجود قدیمی بودن، شکل آن می‌تواند متناسب با شرایط روز تغییر کند.

کلاهبردار ممکن است خود را کارگر ساختمانی، روستایی، حفار یا فردی معرفی کند که به صورت اتفاقی به یک شیء تاریخی یا محل دفن گنج دست یافته است. سپس برای جلب اعتماد مخاطب، تصاویری از اشیای قدیمی یا محل ادعایی ارسال کرده و از او برای خرید، انتقال یا فروش آنها پول می‌خواهد.

  • مثال: در این شیوه ممکن است پیامکی با مضمون «در حین حفاری به چند قطعه قدیمی رسیده‌ام و برای خارج کردن یا فروش آنها به شریک نیاز دارم» ارسال شود. پس از ایجاد اعتماد، کلاهبردار درخواست مبلغی برای خرید سهم، هزینه انتقال یا آزادسازی اشیای ادعایی می‌کند.
  • مثال دیگر: گاهی کلاهبردار ابتدا تصویری از سکه، ظرف یا شیء قدیمی ارسال می‌کند و مدعی می‌شود ارزش آن چندین برابر مبلغ مورد درخواست است. پس از پرداخت اولیه، بهانه‌های جدیدی مانند هزینه کارشناسی، حمل، مجوز یا انتقال مطرح می‌شود.

در چنین مواردی، پرداخت پول یا همکاری با فرد ناشناس می‌تواند علاوه بر خسارت مالی، فرد را درگیر معامله‌ای غیرقانونی یا پرونده‌ای مرتبط با اشیای تاریخی کند. بنابراین نباید صرفاً بر اساس پیامک و تصاویر ارسالی، ادعای پیدا شدن گنج یا عتیقه را واقعی تلقی کرد.

پیامک‌های کلاهبرداری سهام عدالت

وعده دریافت سود سهام عدالت یکی دیگر از موضوعاتی است که در پیامک‌های جعلی مورد استفاده قرار گرفته است. در این روش، پیامک معمولاً با عباراتی مانند «سود سهام عدالت شما آماده واریز است»، «برای دریافت سود وارد لینک شوید» یا «اطلاعات خود را تکمیل کنید» طراحی می‌شود.

کلاهبردار با ایجاد تصور دریافت وجه، کاربر را به لینک جعلی هدایت می‌کند. در ادامه ممکن است اطلاعات بانکی یا هویتی فرد دریافت شود یا او به یک درگاه پرداخت جعلی منتقل شود.

  • مثال: پلیس فتا زنجان درباره پیام‌هایی با عنوان واریز سود سهام عدالت هشدار داده و اعلام کرده است که مجرمان سایبری از این عنوان برای هدایت شهروندان به لینک‌های جعلی و سرقت اطلاعات حساب بانکی استفاده کرده‌اند.

این شگرد همچنان در کنار عناوین اقتصادی جدید تغییر می‌کند؛ بنابراین صرف استفاده از نام سهام عدالت یا وعده واریز وجه، نشانه معتبر بودن پیام نیست.

پیامک‌های کلاهبرداری کالابرگ و یارانه

یکی از نمونه‌های جدیدتر کلاهبرداری پیامکی، سوءاستفاده از طرح‌های حمایتی، کالابرگ الکترونیکی و یارانه است. در این روش، مجرم از موضوعاتی استفاده می‌کند که برای بخش زیادی از مردم کاربرد روزمره دارد و پیامک را به شکل اطلاعیه دولتی یا پیام مربوط به واریز اعتبار طراحی می‌کند.

برای مثال ممکن است پیامک با مضمون «اعتبار کالابرگ شما فعال شده»، «برای دریافت کالابرگ وارد لینک شوید» یا «برای دریافت یارانه اطلاعات خود را تکمیل کنید» ارسال شود.

  • مثال: پلیس فتا در اسفند ۱۴۰۳ درباره پیامک‌های جعلی با عناوین «کالابرگ الکترونیکی»، «کالابرگ معیشتی» و «واریز سود سهام عدالت» هشدار داد و اعلام کرد مجرمان از لینک‌های جعلی برای کلاهبرداری از شهروندان استفاده می‌کنند.

در این موارد نیز نباید از لینک موجود در پیامک برای دریافت خدمات یا پیگیری اعتبار استفاده کرد. بررسی وضعیت یارانه یا خدمات حمایتی باید از مسیرهای رسمی مربوط به همان طرح انجام شود.

پیامک‌های کلاهبرداری برنده شدن در قرعه‌کشی و مسابقه

وعده دریافت جایزه یکی از قدیمی‌ترین روش‌های کلاهبرداری پیامکی است. کلاهبردار ممکن است خود را نماینده یک اپراتور، برنامه تلویزیونی، جشنواره یا شرکت تجاری معرفی کند و به مخاطب بگوید که برنده جایزه شده است.

در ادامه، معمولاً از فرد خواسته می‌شود برای دریافت جایزه اطلاعات بانکی ارائه کند، مبلغی به عنوان مالیات یا هزینه انتقال بپردازد یا کدی را که از طریق پیامک دریافت کرده در اختیار تماس‌گیرنده قرار دهد.

  • مثال: در یک پرونده اعلام‌شده توسط پلیس فتا، فردی با ترفند برنده شدن در طرح «هزاران لبخند همراه اول» قربانی کلاهبرداری شد و میزان خسارت واردشده ۱.۵ میلیارد ریال اعلام شد.

در نمونه‌های دیگری نیز از عنوان مسابقات رادیویی و تلویزیونی، قرعه‌کشی و جوایز مناسبتی برای جلب اعتماد قربانی استفاده شده است.

پیامک‌های کلاهبرداری با لینک آلوده یا درخواست کد فعال‌سازی

همه پیامک‌های کلاهبرداری الزاماً با وعده دریافت پول یا اعلام شکایت همراه نیستند. در برخی روش‌ها، هدف اصلی کلاهبردار به دست آوردن کد فعال‌سازی، رمز یک‌بارمصرف یا دسترسی به حساب کاربری است.

  • برای مثال ممکن است پیامکی دریافت کنید که ظاهراً مربوط به ورود به یک پیام‌رسان، فعال‌سازی حساب یا تأیید شماره تلفن است. سپس فردی با شما تماس بگیرد و ادعا کند کد به اشتباه برای شما ارسال شده و باید آن را برای او بخوانید.

پلیس فتا در سال ۱۴۰۵ درباره سوءاستفاده از کدهای فعال‌سازی پیامک‌شده هشدار داده و اعلام کرده است که مجرمان با دریافت این کدها می‌توانند به حساب کاربران در پیام‌رسان‌ها دسترسی پیدا کرده و از هویت آنها برای کلاهبرداری استفاده کنند.

  • مثال: اگر پس از دریافت یک کد فعال‌سازی، فردی در تماس یا پیام از شما بخواهد همان کد را برای او ارسال کنید، این درخواست می‌تواند بخشی از فرایند تصاحب حساب شما باشد.

بنابراین کدهای ورود و فعال‌سازی که برای شماره تلفن شما ارسال می‌شوند، نباید در اختیار شخص دیگری قرار گیرند؛ حتی اگر فرستنده خود را کارمند بانک، اپراتور، پشتیبان سامانه یا مأمور یک سازمان معرفی کند.

پیامک‌های کلاهبرداری وام فوری

پیامک‌های وعده وام فوری نیز می‌توانند برای سرقت اطلاعات یا دریافت مبالغ غیرواقعی مورد استفاده قرار گیرند. کلاهبردار معمولاً با عباراتی مانند «وام فوری بدون ضامن»، «تسهیلات کم‌بهره» یا «وام با شرایط آسان» توجه مخاطب را جلب می‌کند.

در ادامه ممکن است از متقاضی درخواست شود مبلغی را برای تشکیل پرونده، بیمه، کارمزد یا فعال‌سازی وام پرداخت کند یا اطلاعات بانکی و کدهای تأیید خود را در اختیار فرستنده قرار دهد.

  • مثال: پلیس فتا درباره تبلیغات وام فوری و بدون ضامن هشدار داده و اعلام کرده است که این شیوه می‌تواند برای فریب کاربران و دریافت اطلاعات یا وجوه آنها مورد استفاده قرار گیرد.

در نمونه‌ای جدیدتر در خوزستان نیز کلاهبرداران با وعده شراکت و انتقال امتیاز وام، اطلاعات مربوط به همراه‌بانک و کدهای پیامکی افراد را دریافت کرده و از حساب آنها سوءاستفاده کرده‌اند.

پیامک‌های کلاهبرداری استخدام و کاریابی

یکی دیگر از موضوعاتی که برای فریب کاربران استفاده می‌شود، پیشنهاد استخدام یا کاریابی است. پیامک ممکن است با عباراتی مانند «رزومه شما تأیید شد»، «برای استخدام در شرکت … روی لینک زیر کلیک کنید» یا «برای تکمیل مراحل استخدام اطلاعات خود را ثبت کنید» ارسال شود.

هدف این پیام‌ها می‌تواند دریافت اطلاعات شخصی، دریافت هزینه ثبت‌نام یا هدایت کاربر به یک سایت جعلی باشد. در برخی شیوه‌ها نیز لینک موجود در پیامک می‌تواند کاربر را به سمت دانلود یک فایل یا برنامه آلوده هدایت کند.

این نوع پیامک به‌ویژه زمانی مشکوک است که فرد بدون ارسال رزومه یا درخواست استخدام، ناگهان پیام پذیرش یا دعوت به مصاحبه دریافت کند.

مجازات کلاهبرداری با ارسال پیامک

کلاهبرداری با ارسال پیامک در حقوق کیفری در زمره جرائم علیه اموال و اعتماد عمومی محسوب می‌شود و قانون‌گذار برای آن ضمانت اجراهای شدیدی در نظر گرفته است. مطابق با ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری، فردی که از طریق فریب و ارسال پیامک‌های جعلی مال دیگری را تحصیل کند، مکلف بازگرداندن اصل مال به صاحب آن است. علاوه‌بر این مرتکب به حبس تعزیری از یک تا ۷ سال و پرداخت جزای نقدی معادل مال تحصیل شده، محکوم خواهد شد.

نکته مهم این جرم این است که مجازات صرفاً محدود به بازگرداندن مال یا حبس نیست؛ بلکه در صورت گستردگی کلاهبرداری یا ارتکاب توسط باندهای سازمان یافته، دادگاه می‌تواند مجازات‌های تکمیلی هم‌چون محرومیت از حقوق اجتماعی را نیز اعمال کند.

در بسیاری از پرونده‌ها متهم علاوه‌بر جبران خسارت به ضبط ابزار ارتکاب جرم مانند تلفن همراه یا تجهیزات رایانه‌ای نیز محکوم می‌شود. بر این اساس قانون‌گذار سعی کرده مجازات سختگیرانه‌ای در مقابله با کلاهبرداری به ویژه در بستر پیامک و فضای مجازی اعمال کند.

چگونه پیامک کلاهبرداری را از پیامک واقعی تشخیص دهیم؟

هر پیامکی که نام یک سازمان، بانک یا شرکت معتبر را داشته باشد، لزوماً رسمی نیست. کلاهبرداران با جعل عنوان فرستنده، طراحی لینک‌های مشابه و ایجاد حس فوریت، تلاش می‌کنند کاربر را به کلیک، پرداخت وجه یا ارائه اطلاعات محرمانه وادار کنند. پلیس فتا نیز در هشدارهای اخیر بر پرهیز از کلیک روی لینک‌های ناشناس و استفاده از مسیرهای رسمی تأکید کرده است.

معیار بررسی نشانه پیامک مشکوک اقدام درست
لینک پیامک آدرس ناشناس، نام دامنه غیرمرتبط یا لینک کوتاه و نامطمئن لینک را باز نکنید و سایت رسمی را خودتان وارد کنید
درخواست اطلاعات بانکی درخواست شماره کارت، رمز پویا، CVV2 یا کد تأیید هیچ‌یک از اطلاعات محرمانه را در لینک پیامک وارد نکنید
درخواست پرداخت مطالبه وجه برای مشاهده ابلاغیه، دریافت جایزه یا فعال‌سازی خدمت ابتدا موضوع را از مرجع رسمی بررسی کنید
ایجاد ترس و عجله عباراتی مانند «فوراً اقدام کنید»، «حساب شما مسدود می‌شود» یا «شکایت علیه شما ثبت شده» بدون بررسی، هیچ اقدامی انجام ندهید
هویت فرستنده شماره شخصی یا سرشماره‌ای که با فرستنده مورد انتظار مطابقت ندارد اعتبار پیام را از کانال رسمی همان سازمان بررسی کنید
دانلود برنامه یا فایل درخواست نصب اپلیکیشن یا دانلود فایل از طریق لینک پیامک برنامه را فقط از منبع رسمی دریافت کنید
ظاهر رسمی پیام استفاده از نام، لوگو یا طراحی مشابه سازمان‌های معتبر ظاهر پیام را ملاک اعتبار قرار ندهید

یک نکته مهم درباره لینک‌ها:

وجود HTTPS یا علامت قفل کنار آدرس به‌تنهایی معتبر بودن یک سایت را ثابت نمی‌کند؛ سایت‌های جعلی نیز می‌توانند از ارتباط HTTPS استفاده کنند. مهم‌تر از آن، بررسی دقیق دامنه و ورود مستقیم به نشانی رسمی سازمان است.

برای پیامک‌های قضایی، موضوع حساس‌تر است: طبق هشدار دادگستری خراسان جنوبی، پیامک‌های واقعی ابلاغ قضایی از سرشماره ADLIRAN ارسال می‌شوند و دارای لینک اینترنتی نیستند.

همچنین پلیس فتا گزارش کرده که برخی پیامک‌های جعلی با عنوان ابلاغیه، کاربر را به صفحه‌ای مشابه سامانه قضایی یا حتی برنامه آلوده هدایت کرده‌اند؛ بنابراین کلیک روی لینک، نصب برنامه و وارد کردن اطلاعات بانکی می‌تواند مرحله اصلی کلاهبرداری باشد.

روش شکایت از کلاهبرداری با ارسال پیامک

طرح شکایت از کلاهبرداری با ارسال پیامک همانند سایر دعاوی کیفری، نیازمند رعایت تشریفات قانونی است. اهمیت این شکایت در آن است که موجب شناسایی باندهای مجرمانه و جلوگیری از تکرار جرائم مشابه می‌شود.

شاکی باید با جمع‌آوری مستندات و مراجعه به مراجع ذی‌صلاح، اقدام به ثبت شکایت کند. روند پیگیری این نوع کلاهبرداری، مراحل مشخصی دارد که با ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی آغاز می‌شود و تا صدور حکم قطعی در دادگاه ادامه می‌یابد. در این بخش شکایت از کلاهبرداری پیامکی را مرحله به مرحله بررسی می‌کنیم:

  1. ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: نخستین گام برای شکایت، مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت شکواییه است. شاکی که باید شرح ماوقع، متن پیامک‌های دریافتی و سایر مستندات را ضمیمه شکایت خود کند. این مرحله نقطه آغاز فرایند قضایی است و بدون ثبت رسمی شکواییه، دستگاه قضایی امکان پیگیری پرونده را نخواهد داشت.
  2. ضمیمه کردن مدارک لازم: برای اثبات کلاهبرداری ارائه مدارک و مستندات اهمیت زیادی دارد. در این مرحله شاکی باید پرینت تراکنش‌های بانکی (در صورت برداشت وجه)، اسکرین شات پیام‌ها، شماره تلفن‌های ارسال کننده پیام و سایر ادله مرتبط را ارائه دهد. این مدارک به بازپرس کمک می‌کند تا مسیر تحقیقات را دقیق‌تر پیگیری کند.
  3. ارجاع پرونده به دادسرای صالح: پس از ثبت شکایت، پرونده به دادسرای صالح ارسال می‌شود. در بیشتر موارد دادسرای جرائم رایانه‌ای یا شعبه‌ای که صلاحیت رسیدگی به جرائم اینترنتی را دارد، مسئول بررسی موضوع خواهد بود. دادسرا با ارزیابی اولیه پرونده، تحقیقات مقدماتی برای شناسایی متهم یا متهمین را آغاز می‌کند.
  4. تحقیقات توسط دادسرا و شناسایی متهم: در مرحله بعدی، دادسرا با همکاری نهادهای تخصصی مانند پلیس فتا، هویت متهم را شناسایی می‌کند. در این مسیر شماره تلفن‌ها، حساب‌های بانکی مرتبط و تراکنش‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرند. چنان‌چه دلایل کافی برای توجیه اتهام وجود داشته باشد، دادسرا ادامه پرونده کیفری را دنبال می‌کند.
  5. صدور قرار: پس از تکمیل تحقیقات، بازپرس تصمیم می‌گیرد که آیا جرم کلاهبرداری با ارسال پیامک تحقق یافته است یا خیر. در صورت وجود دلایل متقن، قرار جلب متهم صادر و امکان بازداشت فراهم می‌شود. در صورتی که ادله کافی نباشد، قرار منع تعقیب صادر خواهد شد. این مرحله نقش تعیین کننده در پیگیری پرونده دارد.
  6. ارجاع پرونده به دادگاه کیفری ۲: اگر مجرمیت متهم برای بازپرس محرز شود، پرونده برای رسیدگی ماهوی به دادگاه کیفری ۲ ارجاع می‌شود. در این مرحله دادگاه بر اساس لوایح طرفین و مستندات ارائه شده، وارد رسیدگی ماهوی شده و دفاعیات متهم یا وکیل او را بررسی می‌کند.
  7. صدور حکم: در پایان، دادگاه کیفری ۲ با توجه به دلایل و مستندات، حکم مقتضی صادر می‌کند. در صورت اثبات کلاهبرداری با ارسال پیامک، متهم علاوه‌بر جبران خسارت شاکی به مجازات‌های مقرر در قانون محکوم خواهد شد. حکم دادگاه قابل تجدید نظر در محاکم بالاتر است؛ اما در صورت قطعیت، لازم‌الاجرا می‌شود.

شکایت از کلاهبرداری با ارسال پیامک علاوه‌بر پیگیری و ثبت شکایت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی از طریق مراجعه به پلیس فتا نیز امکان‌پذیر است. پلیس فتا، سامانه‌ای آنلاین برای دریافت گزارش‌های مردمی دارد که به ویژه در جرائم پیامکی و اینترنتی بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با ثبت شکایت در این نهاد پلیس ضمن تحلیل فنی، تراکنش‌های بانکی را بررسی و ردیابی می‌کند. این روش سبب تسریع در شناسایی کلاهبرداران و افزایش امنیت در فضای مجازی می‌شود. پلیس فتا نتایج تحقیقات را به مرجع قضایی ارسال می‌کند و از این طریق پیگیری شکایت انجام می‌گیرد. به شما پیشنهاد می‌دهیم که حتما از مشورت با وکیل کیفری در تهران در این زمینه استفاده کنید.

مدارک ضروری شکایت از کلاهبرداری با ارسال پیامک

در فرایند رسیدگی به جرم کلاهبرداری با ارسال پیامک مدارک و مستندات نقش تعیین کننده‌ای دارند. بدون ارائه ادله کافی، اثبات جرم و صدور حکم محکومیت، دشوار خواهد بود. شاکی باید مدارکی فراهم کند که نشان دهنده وقوع کلاهبرداری و ورود ضرر به وی باشد. در این قسمت مهم‌ترین مدارک لازم برای طرح شکایت کلاهبرداری پیامکی را معرفی می‌کنیم:

  • مدارک هویتی شاکی (کارت ملی و شناسنامه)
  • مدارک هویتی متهم در صورت شناسایی
  • شکواییه تنظیم شده و ثبت شده در دفاتر خدمات قضایی
  • مستندات مالکیت یا مدارک مالی مرتبط با مال مورد کلاهبرداری
  • پرینت حساب بانکی یا رسیدهای واریز وجه
  • اسکرین‌ شات پیامک‌ها یا محتواهای دیجیتالی دریافتی
  • شهادت شهود در صورت وجود
  • گزارش کارشناسی پلیس فتا یا کارشناسان رسمی دادگستری
  • سایر مدارک و مستندات مرتبط مانند مکاتبات، مکالمات یا ایمیل‌های وابسته به موضوع

بیشتر بدانید: اثبات بی گناهی در کلاهبرداری

سخن پایانی

در نهایت، جرم کلاهبرداری با ارسال پیامک یکی از روش‌های سوءاستفاده از ابزارهای ارتباطی است که می‌تواند خسارت مالی و مشکلات حقوقی برای قربانیان ایجاد کند. در این مطلب، شیوه‌های رایج کلاهبرداری پیامکی، مجازات قانونی، مدارک مورد نیاز برای شکایت و مراحل پیگیری آن را بررسی کردیم. اگر با چنین کلاهبرداری مواجه شده‌اید و درباره نحوه شکایت یا پیگیری پرونده ابهام دارید، دریافت مشاوره حقوقی می‌تواند به شما در شناخت حقوق و انتخاب مسیر قانونی مناسب کمک کند.

سوالات متداول

آیا امکان طرح شکایت از کلاهبرداری با ارسال پیامک بدون دانستن هویت متهم وجود دارد؟

بله؛ در بسیاری از پرونده‌های کلاهبرداری پیامکی شاکی تنها پیامک و اطلاعات محدودی دارد. شناسایی هویت متهم، وظیفه دادسرا و پلیس فتا است. این نهاد با بررسی شماره تلفن، حساب‌های بانکی یا مسیر تراکنش‌ها، متهم را شناسایی می‌کند. بنابراین نداشتن اطلاعات متهم، مانع طرح شکایت نیست.

آیا کلاهبرداری پیامکی در دادسرای جرائم اینترنتی رسیدگی می‌شود؟

اغلب این پرونده‌ها در دادسرای جرائم رایانه‌ای یا شعب تخصصی مربوطه بررسی می‌شوند؛ زیرا ماهیت آن با فضای مجازی ارتباط دارد. با این حال در صورتی که دادسرای عمومی صلاحیت‌دار باشد، رسیدگی ممکن است در آن مرجع انجام گیرد. تشخیص مرجع صالح به محل وقوع جرم و تصمیم دادستان بستگی دارد.

آیا همه پیامک‌های مشکوک الزاماً کلاهبرداری محسوب می‌شوند؟

خیر؛ هر پیامک مشکوک لزوماً مصداق کلاهبرداری نیست. گاهی پیامک‌ها صرفاً تبلیغاتی یا اشتباه ارسال می‌شود. برای احراز کلاهبرداری باید عنصر فریب، قصد بردن مال دیگری و تحقق ضرر وجود داشته باشد. چنان‌چه پیامک حاوی لینک‌های مشکوک یا درخواست وجه باشد، باید با احتیاط برخورد کرده و از طریق سامانه‌های رسمی اصالت آن را بررسی کنید.

اگر به لینک پیامک کلاهبرداری وارد شده باشیم اما پولی برداشت نشده باشد، چه کنیم؟

اگر روی لینک مشکوک کلیک کرده‌اید، اطلاعاتی مانند مشخصات کارت، رمز پویا یا کد تأیید را وارد نکنید. در صورت وارد کردن اطلاعات بانکی، رمزها را تغییر داده و در صورت مشاهده برداشت غیرمجاز، موضوع را فوراً به پلیس فتا گزارش کنید. پیامک و لینک مربوط به آن را نیز برای پیگیری حفظ کنید.

برای شکایت از کلاهبرداری پیامکی چه مدارکی لازم است؟

متن یا تصویر پیامک، شماره فرستنده، لینک جعلی، رسید پرداخت، اطلاعات تراکنش و شماره حساب یا کارت مقصد از مهم‌ترین مستندات هستند. بهتر است پیامک‌ها و سوابق تراکنش را حذف نکنید تا در صورت نیاز به مرجع رسیدگی ارائه شوند.

ارائه خدمات مشاوره حقوقی با تعیین وقت قبلی

شبکه های اجتماعی :

یک پاسخ

  1. سلام خسته نباشید من تهران کار میکردم و از پتروشیمی سلمان فارسی ماهشهر یکی از پیمانکار ها بهم گفت بیا سرکار و باعث شد از کار تهران تسویه کنم و به خوزستان بیام و بعد از اون ببشتر از یک ماه میگفت امروز فردا. و همش منتظر نگهم میداشت.پیامک های رد و بدل شده هم موجود هست میخواستم بدونم میتونم شکایت کنم کنم و خسارتی که بهم زده شده رو بگیرم؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ارائه خدمات مشاوره حقوقی با تعیین وقت قبلی

شبکه های اجتماعی :

جدیدترین مقالات

مشاوره تخصصی حقوقی

در دعاوی حقوقی ، کیفری ، ملکی ، تجاری ، ایرانیان خارج کشور و خانواده